{"id":18656,"date":"2018-05-25T16:14:49","date_gmt":"2018-05-25T14:14:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ingartek.com\/gtfsak-ikuspegi-teknologikotik\/"},"modified":"2023-02-23T22:25:20","modified_gmt":"2023-02-23T21:25:20","slug":"gtfsak-ikuspegi-teknologikotik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/gtfsak-ikuspegi-teknologikotik\/","title":{"rendered":"GTFSak ikuspegi teknologikotik"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">GTFS\u00a0 ingelesezko General Transit Feed Specification sigletatik dator, eta Garraio Publikoko Aitzinamenduen Zehaztapen Orokorrak esan nahi du euskaraz.\u00a0 <\/span><span lang=\"EU\">\u00a0<\/span><span lang=\"EU\">Xedea da garraio publikoko ordutegietarako eta horiei lotutako informazio grafikorako formatu komuna ezartzea.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Estandar horri jarraikiz, garraio-operadoreek bidaiei buruzko informazioa ematen diete beren bidaiariei.<\/span><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Historia apur bat<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Diotenez, Googlen hasi zen dena, 2005. urte inguruan. Konpainiako langileek &#8220;denboraren % 20&#8221; izenez ezaguna den politika bat daukate. Denbora-tarte horretan, era guztietako gauzak irakur ditzakete, eta idei berrietan pentsatzeko eta esperimentuak sustatzeko aukera ere badute.<\/span> <span lang=\"EU\">Chris Harrelson-ek zirkulazioari buruzko informazioa sartu nahi zuen Google Maps-en, eta Tim eta Bibiana McHugh, Portlandeko (Oregon) TriMet garraio-konpainian lan egiten duen bikotea, ezagutu zuen.<\/span> <span lang=\"EU\">Garai hartako mapa-zerbitzu hedatuenek bidaia-aholkuak ematen zituzten gidatu bitartean, baina hiriburu ezezagunetako zirkulazio-informazioa ematea utopia hutsa zen.<\/span> <span lang=\"EU\">Orduan, Googleko kidea eta TriMet-eko bikotea ordutegiei buruzko informazioa trukatzen hasi ziren CSV formatuan.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Horren emaitza Google Transit Trip Planner izan zen. Portland izan zen proiektuan sartutako lehen hiriburua, haren metro-sistemaren informazioa ematen baitzen.<\/span> <span lang=\"EU\">Laster, Estatu Batuetako hiriburu gehiago sartu ziren, eta pixkanaka, mundu osora zabaltzen joan zen, ezagunagoa bihurtzen zen heinean.<\/span><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">GTFS aitzinamendu baten ikuspegi orokorra<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">GTFS fitxategi bat ZIP formatuan konprimatutako artxibo bat da, eta CSV formatuan dauden hainbat testu-artxibo ditu.<\/span> Orokorrean,\u00a0<span lang=\"EU\"> GTFS aitzinamendu (<em>feed<\/em>) gisa ezaguna da.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Aitzinamendua eratzen duen testu-artxibo bakoitzak zirkulazio-informazioaren\u00a0 alderdi bat moldatzen du. Hona hemen:<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">agency.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Derrigorrezkoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Aitzinamendu horren datuak ematen dituzten garraio publikoko enpresa bat edo batzuk ezartzen ditu.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">stops.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Derrigorrezkoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Zerbitzua jasotzen duten geralekuak zehazten dira.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">routes.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Derrigorrezkoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Garraio publikoko ibilbideak zehazten dira.<\/span> <span lang=\"EU\">Ibilbidea bidaia-multzo bat da, eta bidaiariei zerbitzu bakarra bailitzan erakusten zaio.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">trips.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Derrigorrezkoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Ibilbide bakoitzerako bidaiak dira.<\/span> <span lang=\"EU\">Bidaia bakoitza ordu jakin batean egindako geldialdi baten edo gehiagoren sekuentzia da.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">stop_times.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Derrigorrezkoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Bidaia batean, ibilgailua geralekura zer ordutan iristen den eta bertatik noiz irteten den zehazten du.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">calendar.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Derrigorrezkoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Enpresaren jarduerako zerbitzu-patroiak ezartzen ditu. Adibidez, asteko egun guztietan, asteburuetan soilik edo astelehenetik asteazkenera.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">calendar_dates.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Calendar.txt zerbitzuaren salbuespenak zehazten ditu, nahiz eta hura ordezka dezakeen zerbitzuko data guztiak jasota baditu. <\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">fare_attributes.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Ibilbideen tarifak ematen dira.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">fare_rules.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Ibilbideei dagozkien tarifei buruzko informazioaren aplikatzeko arauak dira.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">shapes.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Mapa baten lerroak marrazteko arauak ezartzen dira.<\/span> <span lang=\"EU\">Artxibo hori ezartzen ez denean, ibilbideak lerro zuzenekin marrazten dira.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">frequencies.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Bidaien artean dagoen denbora-tartea zehazten du, zerbitzu-maiztasun aldakorra duten ibilbideen kasuan.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">transfers.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> <span lang=\"EU\">Fitxategiak ibilbideen arteko ontzi-aldaketetarako guneetan loturak ezartzeko arauak zehazten ditu.<\/span><\/span><\/p>\n<ul type=\"disc\">\n<li><b><span lang=\"EU\">feed_info.txt<\/span><\/b><b><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aukerakoa.<\/span> A<span lang=\"EU\">itzinamenduari buruzko informazio osagarria jasotzen du, hau da, aitzinamenduaren editoreari, bertsioari edo epemugari buruzko informazioa.<\/span><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Aitzinamenduak sortzea<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Normalean, datuak Ustiapenean Laguntzeko Sistema (SAE) baten bidez sortzen dira, eta ezinbestekoa da sistema horretara konektatzea eta dokumentatzea aitzinamendu eratzeko beharrezkoa dena topatzeko. <\/span><span lang=\"EU\">\u00a0<\/span><span lang=\"EU\">Kasu horietan, zailena da datu-baseetan zehar ibiltzea behar duguna emango digun taularen bila.<\/span> <span lang=\"EU\">Egia esanda, konexio-mota hori behar dugun gauza zehatz hori aukeratzeko datu-basea besterik ez da.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Hala ere, xedea bat da beti.<\/span> <span lang=\"EU\">Hasteko, eraikiko den aitzinamendua eratzeko operadoreak bilatzen dira, bat bakarra izan ohi direnak.<\/span> <span lang=\"EU\">Gainera, daturik estatikoenak bilatzen dira; esaterako, geralekuak, ibilbideak eta egutegiak.<\/span> <span lang=\"EU\">Hortik aurrera, zailena da ibilbide bakoitzerako bidaiak bilatzea eta geraleku bakoitzeko denborak sortzea.<\/span> <span lang=\"EU\">Orokorrean, ibilbideak lerro zuzenean erakustea ekiditen da, eta shapes.txt fitxategia eskaini, mapetako lerroek ibilbideak isla ditzaten eta dagokien bideetatik (errepideak, trenbideak edo metroko bideak\u2026) joan.\u00a0 <\/span><span lang=\"EU\">\u00a0<\/span><span lang=\"EU\">Zoritxarrez, tarifei, maiztasunari edo ontzi-aldaketei buruzko informazioa oso gutxitan agertzen da.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">GTFS estandarraren araberako informazioa ematea da xedea, arin prozesatzeko eta aitzinamendua sortzeko denbora luzea behar ez izateko; hartara, informazioa gordailuetan uzten da, hala nola\u00a0FTP eta Amazon S3.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Halaber, SAE eta azken horiek aparte utzita, web-zerbitzuetan tratatu daitezkeen datuak jatorri askotakoak izan daitezke, zerbitzua SOAP nahiz Rest motakoa izan.<\/span><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Gure zerbitzura dauden teknologiak<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Ingartekek software librea erabiltzea sustatzen dugu.<\/span> <span lang=\"EU\">Java teknologiak oinarri hartuta, GTFS aitzinamenduak tratatzeko garapenak eraikitzen ditugu, Conveyal, OneBusAway eta OpenTripPlanner aplikazioek sortutako eta Googlek emandako tresnen bitartez.<\/span><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Aitzinamenduak baliozkotzea<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Behin GTFS aitzinamendua sortuta, akatsik ez duela egiaztatu behar da.<\/span> Horretarako, <span lang=\"EU\">Googlek FeedValidator sortu zuen. Tresnak GTFS aitzinamenduak aztertzen ditu, eta akatsak eta oharpenak edo gomendioak jasotzen dituen web-txostena sortzen du.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Tresna hori erabiltzeko, terminalak\/kontsolak eta komando-lerroa nola erabili jakin behar da, horietatik GTFS aitzinamenduei erreferentzia egin eta pertsonalizazio-parametroekin baliozkotzen direlako.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Aurreneko egiaztapen hau egin ondoren, GTFS aitzinamenduak Googleren Partner Dash plataformara igo behar dira.<\/span> <span lang=\"EU\">Orduan, bigarren eta azken baliozkotzea egingo da, informazioa publikoaren eskura jartzeko gero. <\/span><\/span><\/p>\n<p><b><span lang=\"EU\"><span style=\"font-size: small;\">Ondorioak<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"EU\">Azken finean, ezagutza espezifikoak eduki behar dira GTFS estandarra ezartzeko; ezagutza horiek teknologia berrien gaineko ezagutza teknikoak\u00a0 izan daitezke edota garraioari buruzkoak.<\/span> <span lang=\"EU\">Horrez gain, Googlek zehaztutako estandarrak betetzen dituzten iragazki oso zorrotzak igaro behar ditu, eta, horretarako, hainbat tresna ondo erabiltzen jakin behar da.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GTFS\u00a0 ingelesezko General Transit Feed Specification sigletatik dator, eta Garraio Publikoko Aitzinamenduen Zehaztapen Orokorrak esan nahi du euskaraz.\u00a0 \u00a0Xedea da garraio publikoko ordutegietarako eta horiei lotutako informazio grafikorako formatu komuna ezartzea. Estandar horri jarraikiz, garraio-operadoreek bidaiei buruzko informazioa ematen diete&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[236,1459,1442],"tags":[],"class_list":["post-18656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ezagutzaren-bloga","category-gtfsuite-produktua","category-laguntza-teknikoa-eta-garapen-teknologikoa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18656\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ingartek.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}